खोटाङस्थित जिल्ला आयुर्वेद स्वास्थ्य केन्द्रमा साप्ताहिक रूपमा सञ्चालन हुने कार्यतालिकाको विवरण तल दिइएको छ:

१. क्लिनिकल तथा विशेष उपचार सेवाहरू

  • दैनिक ओपिडी (OPD): आइतबारदेखि शुक्रबारसम्म नियमित बिरामी जाँच तथा परामर्श सेवा।

  • क्षारसूत्र प्रक्रिया (Ksharsutra Procedure): पाइल्स, फिसर र फिस्टुला जस्ता रोगहरूको शल्यक्रियाका लागि हप्ताको निश्चित दिनहरू (सामान्यतया मंगलबार वा बिहीबार) तोकिएको हुन्छ।

  • पञ्चकर्म चक्र: शरीर शुद्धीकरणका लागि गरिने पञ्चकर्म थेरापीहरू (जस्तै: विरेचन, वमन आदि) हप्ताभरीको चक्र अनुसार सञ्चालन गरिन्छ।

२. सामुदायिक स्वास्थ्य तथा जनचेतना

  • विद्यालय आयुर्वेद तथा योग: हप्ताको एक दिन स्थानीय विद्यालयहरूमा विद्यार्थीहरूलाई व्यक्तिगत सरसफाइ, जडीबुटीको परिचय र योगबारे जानकारी दिने कार्यक्रम।

  • सामुदायिक स्वास्थ्य शिविर: जिल्लाका विभिन्न दुर्गम वडाहरूमा पुगेर स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्ने कार्यक्रम (हप्ताको निश्चित दिनमा)।

  • जेष्ठ नागरिक स्वास्थ्य कार्यक्रम: हप्ताको एक दिन जेष्ठ नागरिकहरूको विशेष स्वास्थ्य परीक्षण तथा रसायन (ओज बढाउने) औषधि वितरण।

३. प्रशासनिक तथा व्यवस्थापकीय कार्य

  • साप्ताहिक बैठक: हप्ताको सुरुमा वा अन्त्यमा कर्मचारीहरूको बैठक बसी बिरामीहरूको अवस्था, औषधिको मौज्दात र आगामी हप्ताको योजनाबारे छलफल।

  • इन्भेन्टरी (Inventory) अडिट: औषधिको मौज्दात जाँच गर्ने र आवश्यक औषधिको सूची तयार पार्ने काम।

  • एच.एम.आई.एस (HMIS) प्रतिवेदन: हप्ताभरिको बिरामी तथ्याङ्कलाई स्वास्थ्य व्यवस्थापन सूचना प्रणालीमा प्रविष्ट गरी मासिक प्रतिवेदन तयार पार्ने।

४. जडीबुटी तथा औषधि निर्माण

  • जडीबुटी बगैँचा मर्मत: हप्ताको निश्चित दिन बगैँचामा रहेका बिरुवाहरूको रेखदेख, गोडमेल र नयाँ बिरुवा रोप्ने कार्य।

  • औषधि तयारी: स्थानीय स्तरमा उपलब्ध जडीबुटीहरूबाट सामान्य काँढा वा धुलो औषधिहरू तयार गर्ने कार्य।


साप्ताहिक सेवा तालिकाको नमुना

दिन मुख्य कार्य/सेवा
आइतबार - शुक्रबार नियमित ओपिडी, औषधि वितरण र बिहानको योग
सोमबार/बुधबार क्षारसूत्र सेवा र पञ्चकर्म थेरापी
मंगलबार विद्यालय स्वास्थ्य कार्यक्रम वा सामुदायिक सचेतना
बिहीबार जेष्ठ नागरिक स्वास्थ्य र पोषण परामर्श
शुक्रबार साप्ताहिक बैठक, रिपोर्टिङ र औषधिको स्टक जाँच